Zelfbouwpuristen innoveer mee!

Zelfbouwpuristen, wordt geen tegenpartij!

Was in de crisis zelfbouw op veel plekken een leuke manier om toch nog enige woningproductie te realiseren met een onderscheidend karakter. Nu is zelfbouw een bedreigde ontwikkelvorm aan het worden in het grote geweld van een overspannen markt.

De oorzaak is simpel: steeds minder gemeenten met eigen grond, schaarste in woonaanbod in algemene zin en dus geen noodzaak voor commerciële partijen om zelfbouw aan te bieden. Tot slot is zelfbouw mijns inziens nodeloos complex in een markt waar de bouwkosten de pan uit stijgen.

Is er dan geen vraag meer naar zelfbouw?

Zeker wel. In ‘mijn’ project Nieuw Delft is de behoefte onverminderd groot, maar daar zit de gemeente aan het stuur als grondeigenaar en heeft zelfbouw een structurele plek veroverd in de ontwikkelstrategie door het indrukwekkende resultaat van eerdere zelfbouwers.

Er is zeker een vraag. Er wordt simpelweg niet altijd voldoende op ingespeeld en de vraag is ook niet met een schaartje te knippen. De zoektocht naar een woning staat in de huidige markt centraal. Als je mij vraagt te kiezen tussen een min of meer ‘standaard’ woning die wel voldoet of te blijven zitten in een veel te klein huis, dan weet ik wel wat ik doe. Dat zegt echter niet dat ik niet liever zelf had gebouwd. Die mogelijkheid werd echter niet geboden. De vraag in beeld brengen zoals de RVO wil doen met hun pilot voor een zelfbouwregister is daarom een goed idee. Daar doen we vanuit Nieuw Delft aan mee. De vraag is vooral hoe je de vraag exact in beeld gaat brengen en wat je ermee doet.

Uit de hoek waar de klappen vallen

De oplossingen worden door de zelfbouwkenners op het moment vooral gezocht in “dwingend” instrumentarium. Via een bestemmingsplan een verplichting afdwingen bij een ontwikkelaar of via een ‘right to build’ naar Brits model. De gedachte erachter is logisch: de vraag in beeld brengen en op basis daarvan afdwingen dat deze vraag wordt ingevuld. Ik vermoed dat dit heel snel uitmondt in een gepolariseerd gesprek tussen de gelovers in zelfbouw en de rest. De uitkomst is dan op voorhand bekend. Voor een zinvol gesprek over dit onderwerp met bestuurders en beslissers moet de vraag volgens mij heel specifiek inzichtelijk worden gemaakt. Alleen als ik kan uitleggen waarom je een dergelijk dwingend instrument in moet zetten is er een reële kans dat ze dat gaan doen.

Als ik scherper in beeld heb wat de unieke vraag van de moderne zelfbouwer is kan ik daar vervolgens ook veel beter op inspelen. Want wat is dat eigenlijk volgens de zelfbouwers? Baas op eigen kavel? Zelf kunnen kiezen wie je huist ontwerpt, het ontwerp kunnen bepalen, kiezen wie het bouwt? Ik ervaar in Nieuw Delft bij veel zelfbouwers dat het ze gaat om de vrijheid in het ontwerpproces. Hun huis moet uniek zijn, qua gevel, materiaal, vorm. Ze willen een afwijkende plafondhoogte, vides, grote glaspartijen, een voetbalveld op de derde verdieping, een raam boven hun douche, een huis zonder hal, een zwembad op hun dak, een passief huis met een verwarming die uit een google-server bestaat……

Innoveer je mee?

Het gedoe van vergunningen, aannemerselectie, werkvoorbereiding en realisatie zijn ze liever kwijt dan rijk. Zodra er een kans voordoet om hierin collectief op te trekken dan wordt die ook benut. In het ontwerpproces zie ik dat eigenlijk nooit gebeuren. Daarnaast zie ik dat het vooruitzicht om zelf met aannemers te moeten onderhandelen en vergunningen aan te vragen mensen afschrikt om een zelfbouwtraject in te gaan. Als mijn veronderstelling klopt biedt dat interessante inzichten om het zelfbouwproces (in ieder geval in Nieuw Delft) te optimaliseren en aantrekkelijker te maken voor meer mensen. Een grotere vraag dus op basis van een specifiekere behoefte? Het biedt ook interessante aanknopingspunten voor partijen in het bouwproces om kostenefficiënt een deel van het proces te doen waar de zelfbouwer niet op zit te wachten en tot slot, het biedt ontwikkelaars inzicht in hoe ze hun proces kunnen optimaliseren zodat de mensen die niet per se zelf willen bouwen ook een beter product krijgen.

Ontwikkelaars en beleggers zien en benoemen in Nieuw Delft ook heel duidelijk de meerwaarde van de ontwikkelde zelfbouw. Het voegt waarde toe aan het gebied, de uitstraling en dus ook aan de ontwikkeling die ze daar zelf doen. Dit alles tezamen biedt een context waarbinnen oplossingen te bedenken zijn die voor een ontwikkelaar met een grondpositie waar een “zelfbouw-eis” wordt opgelegd interessant zijn en een dergelijke dwingende eis misschien niet eens meer nodig is. Ik denk dat we op die manier zomaar meer mensen de woning van hun dromen kunnen bezorgen en dat is volgens mij het doel van deze exercitie!

Ben je het met me oneens? Wil je meer weten over Nieuw Delft? Wil je een keer brainstormen over zelfbouw? Bel of mail me en we plannen snel wat in!

Share on facebook
Share on google
Share on twitter
Share on linkedin

Laat hier uw reactie achter:

Het e-mailadres wordt niet gepubliceerd. Vereiste velden zijn gemarkeerd met *

Meer verhalen

Draagvlak kopen, is dat verstandig?

Een woningcorporatie die zonder huurverhoging een complex woningen verduurzaamt, teert in op reserves. Dat kan financieel technisch verantwoord zijn, maar is het verstandig? Argumenten om…

Het gevecht om de ruimte

Onder de noemer van ‘het gevecht om de ruimte’ hebben gemeenteraads- en collegeleden van Gemeente Pijnacker-Nootdorp onder leiding van Marcel Jongmans en Bas Nootenboom van Volq een serious game gespeeld. Het…
All articles loaded
No more articles to load
Scroll to Top