Uitnodiging Ideeënfabriek: ‘een alternatief voor de participatieladder’

Veel gemeenten in Nederland gebruiken bij het betrekken van bewoners, ondernemers en maatschappelijke organisaties nog steeds de participatieladder van Arnstein uit 1969 of een afgeleide daarvan. In de huidige praktijk – waarbij we steeds meer verschuiven van burgerparticipatie naar overheidsparticipatie – levert het gebruik van participatieladders steeds vaker niet meer het juiste resultaat op. Het gebruik van de ladders lijkt de ruimte voor initiatieven in de praktijk eerder te verkleinen dan te vergroten. De verkeerde verwachtingen die daarbij ontstaan, dragen daarbij ook niet bij aan de noodzakelijke verbetering van de relatie tussen de overheid en de lokale samenleving.

Om deze en andere tekortkomingen rondom de participatieladder aan te pakken hebben wij aan studenten van de Erasmus Universiteit gevraagd of zij een eigentijds instrument kunnen ontwerpen als alternatief voor de participatieladder, waarin een goede balans tussen richting geven en ruimte bieden centraal staat. Voor de studenten hun definitieve ontwerp uitwerken, willen zij graag met professionals in gesprek over het concept-ontwerp.

Denk mee!
De Ideeënfabriek over ‘een alternatief voor de participatieladder’ vindt plaats op donderdag 22 november a.s. van 15.00 uur tot 17.00 uur bij Volq (Zomerhofstraat 84, Rotterdam). Deelname is gratis. Doe jij mee? Tijdens de Ideeënfabriek verrijken en scherpen de studenten het concept-ontwerp  samen met jou en enkele andere professionals verder aan. Je gaat vervolgens naar huis met inspiratie en misschien ook wel nieuwe handvatten om je participatieproces vorm te geven en de relatie tussen de overheid en de lokale samenleving te verbeteren.

Aanmelden
Ben jij nieuwsgierig geworden naar dit concept-ontwerp? Of heb je goede ideeën die hierop van toepassing kunnen zijn? Laat ons dan weten dat je er op 22 november a.s. bij bent. Lijkt ons erg leuk! Kun je zelf niet? Dan is een positief kritische collega in jouw plaats uiteraard ook welkom.

Aanmelden kan door een e-mail met je contactgegevens te sturen naar maakhetmee@volq.nl. Je ontvangt van ons een bevestiging.

Tot snel!

Erasmus Universiteit en Volq werken samen om band lokale overheid en samenleving te versterken

Leuk! Studenten van de Erasmus Universiteit gaan de komende maanden aan de slag met twee ontwerpopdrachten van Volq. De masterstudenten Beleid en Politiek nemen twee complexe, bestuurskundige en praktische vraagstukken onder de loep en komen tot een toegankelijk en aantrekkelijk ontwerp om de relatie tussen de lokale overheid en de samenleving structureel te verbeteren.

Transparant en toegankelijk gemeentebestuur
De eerste ontwerpopdracht betreft een compact ontwerp dat het gemeentebestuur helpt om in gesprek te komen met haar inwoners over de ambities van/voor de stad en de activiteiten die nodig zijn om die ambities te realiseren. Ook moet het ontwerp de kosten transparant maken. Aanleiding voor deze opdracht is dat in vrijwel alle raads-, coalitie- en collegeprogramma’s de wens/ ambitie van het bestuur staat om “transparant, uitnodigend, aanspreekbaar, toegankelijk, integer, afrekenbaar, eerlijk en/of verantwoord” te zijn. In de praktijk blijkt het moeilijk die woorden waar te maken.

De relatie tussen het bestuur en de lokale samenleving staat al decennia onder druk, evenals de opkomst bij lokale verkiezingen. Tegelijkertijd geven inwoners in onderzoeken consequent aan graag meer invloed te krijgen. Op uitvoerend (project)niveau komt die ruimte er steeds meer, maar de ruimte ontbreekt nog op bestuurlijk niveau. Om de relatie tussen de lokale overheid en samenleving structureel te verbeteren is het nodig om inwoners ook ruimte en toegang te geven als bestuurlijk de belangrijk(st)e keuzes gemaakt worden.

Alternatief voor de participatieladder
De tweede ontwerpopdracht waar studenten mee aan de slag gaan is een ontwerp dat leidt tot een eigentijds instrument dat als alternatief voor de participatieladder kan worden gebruikt. Het nieuwe ontwerp moet ambtenaren helpen om bewoners, ondernemers en maatschappelijke organisaties ruimte te bieden voor de goede ideeën die zij vaak hebben.

Veel gemeenten in Nederland gebruiken bij het betrekken van bewoners, ondernemers en maatschappelijke organisaties nog steeds de participatieladder van Arnstein uit 1969 of een afgeleide daarvan. In de huidige praktijk – waarbij we steeds meer verschuiven van burgerparticipatie naar overheidsparticipatie – levert het gebruik van participatieladders niet altijd het juiste resultaat op. Het gebruik van de ladders lijkt de ruimte voor initiatieven in de praktijk eerder te verkleinen dan te vergroten. De verkeerde verwachtingen die daarbij ontstaan, dragen daarbij ook niet bij aan de noodzakelijke verbetering van de relatie tussen de overheid en de lokale samenleving.

Doe mee!
Ben jij nieuwsgierig geworden naar de ontwerpopdrachten? De studenten gaan graag in gesprek met innovatieve gemeenten. Wil je ook weten hoe jouw gemeente de relatie met de samenleving structureel kan verbeteren? Laat het me weten en doe mee! Stuur me een mail via tessavanbeelen@volq.nl

Herwaardering van de oude vertrouwde schouw

Hoe vaak loop je een rondje door je wijk en denk je: dit zou wel anders kunnen? Je ziet een stoeptegel die los of scheef ligt, een struik die de stoep blokkeert of een omver gereden lantaarnpaal. Of het valt je op dat er op sommige plekken veel zwerfafval ligt en dat de gemeentetuin als uitlaatgebied gebruikt wordt. Deze waarnemingen betekenen dat je (onbewust) in jouw wijk aan het schouwen bent.

Schouwen – ook wel toekijken of toezien – is voor velen en was tot voor kort ook voor mij een nog onbekend fenomeen. Laat staan dat ik wist dat je ook samen kunt schouwen in de wijk. Dus het was voor mij hoog tijd om kennis te maken met de oude vertrouwde schouw.

De wijkschouw
Tijdens de kennisdag in Leiden nam ik deel aan een wijkschouw. Tijdens de wijkschouw ga je samen met een groep bewoners, ondernemers en andere betrokkenen de straat op en bespreek je de (beeld)kwaliteit van de openbare ruimte. Het bespreken van de problemen en mogelijke oplossingen zijn een belangrijk onderdeel van de schouw en zorgen voor meer bewustzijn. Daarnaast is de wijkschouw een mooie gelegenheid om je wijk samen met buurtgenoten vanuit een ander perspectief te bekijken. Zodra te zien is dat de kwaliteit niet voldoet aan het juiste niveau wordt er melding van gemaakt.

Burgerinitiatieven
Het kan echter ook voorkomen dat bewoners zelf het beheer in eigen handen nemen om de kwaliteit van de openbare ruimte te verbeteren. Veel burgerinitiatieven op kleine schaal ontstaan op deze manier. Bewoners en/of ondernemers kunnen zelf op een laagdrempelige manier aan de slag gaan met onder andere geveltuintjes, een buurtmoestuin of het beheer van een park.

Onderlinge betrokkenheid
De wijkschouw kan voor veel ontwikkelingen en opgaven waar de gemeente nu en in de toekomst mee te maken heeft een uitkomst bieden. Doordat het gesprek in de wijkschouw gaat over problemen in de eigen beleefwereld en leefomgeving van bewoners is het makkelijker om andere mensen te bereiken en te betrekken dan de “usual suspects”. Een ander bijkomend voordeel is dat je nieuwe mensen leert kennen en meer onderlinge betrokkenheid krijgt.

Omgevingswet
Dit biedt perspectief voor onder andere de Omgevingswet. Het vroegtijdig betrekken van mensen bij de fysieke leefomgeving en het ruimte bieden aan initiatief staan in deze nieuwe wet centraal. Samen schouwen kan hierbij van meerwaarde zijn omdat er een gedeeld beeld van de fysieke leefomgeving ontstaat, waarna met de deelnemers gemeenschappelijke verbeterdoelen kunnen worden geformuleerd. Schouwen zou hierdoor een mooi middel zijn als eerste stap in diverse participatieprocessen zo ook rondom de Omgevingswet. De eerste vraag die je jezelf en de buurt moet stellen is dan ook: hoe (be)schouw jij de wijk?