Arnhem bruist van de bewonersinitiatieven

Traditiegetrouw brachten we het laatste weekend voor kerst ook dit jaar met alle collega’s binnen Volq en hun partners door in een stad waar het volq de stad maakt. Na Rotterdam, Antwerpen, Amsterdam en Eindhoven, was het dit jaar de beurt aan: Arnhem!

Coehoorn Centraal

We starten vrijdagochtend vroeg op loopafstand van het schitterende nieuwe station van Arnhem in Coehoorn Centraal. Initiatiefnemers Peter Groot en Paul de Bruijn en raadslid Mattijs Loor (D66) vertellen er ons over een bijzondere gebiedsontwikkeling. Dit gebied in het hart van de stad is enkele jaren geleden namelijk door de gemeente ‘vrijgegeven’ aan de initiatiefnemers. Creatieve ondernemers hebben gebouwen een nieuwe functie gegeven, een braakliggend terrein omgetoverd in een park en om ontmoeting te stimuleren ook horeca toegevoegd. De gemeenteraad speelde in de ontwikkeling een belangrijke rol en heeft laten zien wat de kracht van het instrument ‘motie’ kan zijn. Maar wat betekent dat; ‘vrijgeven’? “Een gemeente moet actief loslaten. Dat woordje ‘actief’ is uiterst belangrijk. Als de gemeente alleen loslaat, keert ze een initiatief eigenlijk gewoon de rug toe”, aldus één van de initiatiefnemers.

Coehoorn Centraal - Arnhem - Volq

Klarendal / Modekwartier

Na het inspirerende bezoek aan Coehoorn Centraal beginnen we met Paul de Bruijn als inspirerende gids aan een wandeling door de stad richting Klarendal. De wandeling brengt ons langs het schitterende gebouw de Rozet, een plek van ontmoeting, ontwikkeling en ontdekking. Tegenover de Rozet ligt het feestaardvarken als grootste kunstwerk van Nederland in een parkje middenin het centrum van de stad. We vervolgen onze wandeling langs de Sint Jansbeek die in het verleden de belangrijkste levensader van Arnhem was en die sinds december 2017 weer zichtbaar door het stadshart stroomt. De stadswandeling brengt ons uiteindelijk in Klarendal. Hier vertelt initiatiefnemer en bestuurslid van wijkwaswinkel De Wasplaats over de roerige geschiedenis van deze volksbuurt. In de voormalige Vogelaarwijk is als onderdeel van de wijkontwikkeling het Modekwartier ontstaan. In panden waar enkele jaren geleden nog voornamelijk coffeeshops huisden, starten studenten van bijvoorbeeld de Arnhemse kunstacademie nu hun eerste winkel in mode en design.

Klarendal - Arnhem - Volq

Overweldigd door de indrukken in de stad brengen we de avond met elkaar in stijl door op landgoed Warnsborn net buiten Arnhem. Met elkaar kijken we terug op een mooi jaar voor Volq en vieren we onze mooie successen!

Spijkerkwartier

De afsluiting van ons weekend vindt plaats in het Spijkerkwartier. Want als ergens in Arnhem het volq de stad maakt, dan is het hier. Dat wordt tijdens mooie verhalen onderstreept door initiatiefnemers Patrick Hoogenbosch, Jolanda van Looij en Marike Brüggeman. De wijk was zo’n 15 jaar geleden op de Amsterdamse Wallen na de grootste rossebuurt van Nederland. Vandaag de dag zorgen bewoners, maatschappelijke organisaties en lokale ondernemers er in ongeveer 60 werkgroepen met elkaar voor dat het weer goed wonen is in de wijk en dat kinderen er goed en veilig kunnen opgroeien. Zo houden wijkbewoners met een BuurtGroenBedrijf hun eigen wijk groen en werken bewoners, kennisinstellingen en de lokale overheid in de BlauweWijkEconomie op verschillende manieren aan o.a. lokale duurzaamheid en energietransitie. Ook in het Spijkerkwartier is het voor initiatiefnemers overigens nog een kunst om goed samen te werken met de overheid. “De systeemwereld staat creatieve oplossingen vaak nog in de weg. We hebben ondernemende ambtenaren nodig die met ons mee willen doen. Zonder hen kunnen we onze dromen niet realiseren”, aldus één van de initiatiefnemers. Er is dus nog genoeg werk aan de winkel!

Spijkerkwartier - Arnhem - Volq

Vol inspiratie en goede ideeën verlaten wij een bijzondere stad. We gaan nu heerlijk genieten van de feestdagen en vervolgen begin januari vol energie ons mooie avontuur waarin het volq op steeds meer plekken in Nederland de stad maakt!

Wil jij volgend jaar het laatste weekend voor kerst met ons successen vieren? En heb je hart voor de stad en passie voor gebiedsontwikkeling, duurzaamheid en/of participatie? Solliciteer dan naar een uitdagende baan bij Volq! Mail naar maakhetmee@volq.nl!

Een alternatief voor de participatieladder

Gemeenten willen – al dan niet gestimuleerd door de Omgevingswet en transities in het sociale domein – steeds meer ruimte geven aan ideeën en initiatieven in de lokale samenleving. Om die participatie in goede banen te leiden, gebruiken ze nog veelal de participatieladder van Arnstein uit 1969 of een afgeleide daarvan. Die is ontstaan in de tijd dat inspraak werd geïntroduceerd. Het gebruik van participatieladders levert vandaag de dag lang niet altijd meer het gewenste effect. In tegendeel zelfs. Daarom werkt Volq in samenwerking met studenten Bestuurskunde van de Erasmus Universiteit in Rotterdam aan een alternatief.

Negatieve effecten van de ladder

Eerst even in het kort enkele nadelen van het gebruik van participatieladders. Ten eerste zijn verreweg de meeste ladders gedefinieerd vanuit de overheid. Ze leggen vooral nadruk op de rol van de overheid (faciliteren, consulteren, delegeren, etc.) en helpen bewoners, ondernemers en maatschappelijke organisaties niet om hun rol in te vullen. Onbedoeld zorgt de participatieladder daarmee eerder voor controle en sturing door de overheid, dan voor ruimte voor de lokale samenleving. De participatieladder biedt kortom geen goede oplossing voor overheidsparticipatie.

Ten tweede doet de participatieladder geen recht aan de complexe en diverse maatschappelijke opgaven die er spelen. De ladder wekt in de praktijk onbedoeld de indruk dat je als gemeenten één dominant participatieniveau kan kiezen als bestuursstijl. Of hooguit één participatieniveau per project of proces. Dit voorkomt dat de gemeente flexibel kan inspelen op de hedendaagse dynamiek en behoeften in de maatschappij en het schept bij bewoners, ondernemers en maatschappelijke organisaties verkeerde verwachtingen. Als er tijdens participatieprocessen onvrede onder participanten ontstaat, gaat dit vrijwel nooit over de inhoud maar bijna altijd over het proces.

Tenslotte wordt de participatieladder ook steeds vaker toegepast om per doelgroep de ruimte te bepalen die er is om mee te doen. Er worden bij de start van een project uitgebreide doelgroepanalyses en stakeholderanalyses gemaakt en op basis daarvan worden mensen uitgenodigd om aan een participatieproces deel te nemen. Regelmatig wordt op deze wijze in projectorganisaties voor de start van een participatieproces bepaald in welke mate mensen iets mogen vinden. Als dit al ooit heeft gewerkt, dan is dat tegenwoordig in ieder geval niet meer zo. De ruimte voor goede ideeën vanuit de samenleving wordt te zeer ingeperkt, de kans op mooie nieuwe ontwikkelingen en initiatieven wordt verkleind en er ontstaat bij inwoners, ondernemers en maatschappelijke organisaties te vaak onbedoeld de indruk dat de participatie slechts schijn is.

Het alternatief

Genoeg redenen om te werken aan een alternatief voor de participatieladder. Met die ambitie hebben we studenten Bestuurskunde van de Erasmus Universiteit Rotterdam aan het werk gezet. Via individuele gesprekken met bewoners, ondernemers, vertegenwoordigers van maatschappelijke organisaties en ambtenaren en via creatieve sessies zijn ze tot een nieuwe procesaanpak voor participatie gekomen. Een iteratief procesmodel waarmee initiatiefnemers de participatie kunnen organiseren van eerste idee, via een gedeelde ambitie en verschillende plannen tot uiteindelijk een zichtbaar resultaat. De aanpak maakt gebruik van actuele inzichten rond onder meer appreciative inquiry, design thinking en deep democracy. Het model helpt om in een proces de juiste stappen te zetten, met elkaar een goede balans te vinden tussen richting geven en ruimte bieden en op het juiste moment de juiste vragen met elkaar te bespreken.

Procesmodel Participatie - Volq | Erasmus Universiteit Rotterdam

Denk en doe mee!

Het bovenstaande Procesmodel voor participatie (PDF) is een eerste versie. De komende periode gaan we het procesmodel verder uitwerken met gemeenten en initiatiefnemers. Wil je meedoen of heb je ideeën voor verbetering? Laat het ons weten! Laat hieronder je reactie achter of mail naar onnodevries@volq.nl.

Weerstand is een zegen!

Vol enthousiasme ben je aan een nieuw project begonnen. Een mooie ontwikkeling die veel verbetering brengt in de stad. Natuurlijk bedenk je de plannen niet vanachter je bureau, maar ga je de straat op. In gesprek met bewoners, ondernemers en maatschappelijke partners. Zij leven elke dag in het gebied en weten als geen ander welke verbeteringen mogelijk zijn. Er ontstaan nieuwe initiatieven en je bent enthousiast. Tot je stuit op bewoners die ‘tegen’ zijn. Die de plannen niet zien zitten en met de hakken in het zand gaan.

In de wereld van menig professional bestaan ze: ‘lastige burgers’. Bewoners die niet (gemakkelijk) meegaan in ontwikkelingen en mooie plannen dwarsbomen. Ze vormen een bedreiging voor elk project. Ze zorgen ervoor dat je concessies moet doen aan je perfecte oplossing, kosten negatieve energie, vertragen het proces en leiden tot extra kosten. Herken je dit?

Vechten of vluchten
Veel professionals kennen twee reacties als ze op weerstand stuiten: vechten of vluchten. Of je gaat op inhoud de discussie met de ander aan, met als doel diegene te overtuigen van de mooie oplossing die er ligt. Of je besluit die ‘lastige burger’ voortaan te negeren, niet meer uit te nodigen voor bijeenkomsten of gesprekken en door te gaan met de mensen die wel positieve energie hebben. Ik betrap mezelf ook nog weleens op deze strategieën. Zonde! Je doet jezelf en je project daarmee veel te kort.

Feestje!
Het kan ook anders. Als je het goed beschouwt is weerstand namelijk een feestje. Een compliment voor je proces. Waarom? Omdat als je op weerstand stuit, je bij de kern komt. Bij iets dat er daadwerkelijk toe doet. De grootste uitdaging is erachter te komen wat er achter die weerstand zit. Door goed te luisteren en door te vragen. De antwoorden brengen je altijd op nieuwe inzichten en innovatieve oplossingen waar je met alleen gelijkgestemden niet op komt. Weerstand is energie en daarmee een zegen. Het enige dat je hoeft te doen is die energie in goede banen te leiden.

De uitdaging
Denk een paar seconden na. Wie zijn jouw ‘lastige burgers’? Benoem er eentje. Pak de telefoon (of schrijf een e-mail) en maak een afspraak voor een kop koffie. Niet in het gemeentehuis, maar liefst bij diegene thuis of in een restaurantje in de stad. Ga in gesprek, luister en vraag door. Waar komt de weerstand vandaan? Welke angst zit erachter? Ik ben benieuwd tot welke nieuwe inzichten en oplossingen het gesprek leidt. Laat ze hieronder weten of stuur me een e-mail. Succes!

 

Overheidsparticipatie, hoe leuk kun jij het maken?

Ideeën en initiatieven van bewoners, maatschappelijke organisaties en ondernemers helpen mogelijk maken. Dat maakt je werk leuk en inspirerend. Maar hoe kom je achter je bureau vandaan? Hoe richt je een effectieve samenwerking met bedrijven, organisaties en bewoners in? Hoe creëer je ruimte voor initiatief en ga je creatief om met kaders? Wat is de juiste balans tussen on- en offline? En hoe kun je anderen meer ruimte bieden zonder zelf grip te verliezen? De ideeënfabriek XL biedt antwoorden! Om met Jules Deelder te spreken: “de ruimte binnen de perken is net zo onbegrensd als daarbuiten”.

Volq en Mijnbuurtje.nl houden op 20 oktober a.s. de ideeënfabriek XL. Laat je inspireren en ga de volgende dag fluitend aan de slag met nieuwe ideeën! Meld je nu aan.

Werk je bij een gemeente of woningcorporatie als bijvoorbeeld gebiedsmanager, projectleider of beleidsmedewerker en wil je je bewoners meer betrekken? Wil je beter zicht krijgen op ideeën en initiatieven in de buurt en op mogelijkheden om die te faciliteren en stimuleren? Kijk je op tegen de nieuwe omgevingswet en wil je weten weke voordelen en kansen die jou biedt? Ben je (communicatie)adviseur en wil je stimuleren dat collega’s meer in gesprek gaan met bewoners, maatschappelijke organisaties en ondernemers ? Dan is deze ideeënfabriek XL voor jou!

Wat kun je verwachten?

Volq is expert in het stadmaken vanuit de bottom up gedachte: het Volq maakt de stad. Met bakken ervaring in bewoners- en overheidsparticipatie en een heldere visie op de nieuwe omgevingswet brengen we jou een stap verder in samenwerking en (bewoners)betrokkenheid.

Als experts in online én offline wijkcommunicatie ontwikkelde Mijnbuurtje.nl een aanpak voor duurzame online & offline gebiedscommunicatie waarbij de lokale community centraal staat.

Tijdens deze ochtend delen Volq en Mijnbuurtje.nl enkele leerzame en inspirerende ervaringen met online en offline participatie. Daarna neem je deel aan twee van de inspirerende workshops over samenwerken met partners en bewoners.

Ons vorige congres was binnen twee weken volgeboekt!
Wil jij zeker weten dat jij er bij kunt zijn? Schrijf je nu in voor de ideeënfabriek XL “Overheidsparticipatie, hoe leuk kun jij het maken?”

Datum: Donderdagochtend 20 oktober 2016
Locatie: Rotterdam
Tijd: We starten om 9.30 en eindigen om 12.30 met een gezamenlijke lunch
Kosten: We bieden je deze workshops gratis aan

We hopen je te zien op 20 oktober. Meld je snel aan!